Leren en toepassen
We bieden bij Railcenter ruim 200 opleidingen aan. Welke zijn dat eigenlijk? Vandaag meer over de opleiding 340: Emplacementsbeveiliging EBI Lock 400. Lees Meer..
We bieden bij Railcenter ruim 200 opleidingen aan. Welke zijn dat eigenlijk? Vandaag meer over de opleiding 340: Emplacementsbeveiliging EBI Lock 400. Lees Meer..
Met een micrometer in de hand staan bovenleidingmonteurs ’s nachts op de ladder om de dikte van de rijdraad te controleren. Is de rijdraad dikker dan 7,5 mm? Check! Meetwaarden noteren en op zoek naar de volgende dunne plek. Die is niet altijd gemakkelijk te vinden, zeker niet als er druppels aan de rijdraad hangen.
Het meten op emplacementen gaat nu nog handmatig. Maar er is een nieuw automatisch meetsysteem ontwikkeld: BTON.

Waarom is het nodig om de dikte van de rijdraad te meten?
Een nieuwe rijdraad is 12 mm dik. Door slijtage neemt het risico op rijdraadbreuk toe. Het is dus heel belangrijk om dunne plekken op te sporen en de rijdraad tijdig – gedeeltelijk of geheel – te vervangen.
Waarom moeten we af van meten ‘met de hand’?
Sinds jaar en dag worden op het emplacement ‘handmetingen’ uitgevoerd. Dit gebeurt onder spanning. Maar inmiddels zijn de ARBO-eisen aangepast: volgens de normen (EN50110 en NEN3840) is werken onder spanning niet meer toegestaan. De railinfra sector heeft tot 2018 de tijd om een veiligere meetmethode te ontwikkelen en implementeren.
Hoe kan meten worden geautomatiseerd?
Er zijn al verschillende meetmethoden (zie de afbeelding hieronder). Op de vrije baan meet een speciaal meetvoertuig de dikte van de rijdraad. Maar op een emplacement is dit lastiger; het meetsysteem kan niet overweg met de korte stukken rijdraad daar. Er is nu een nieuw meetsysteem ontwikkeld, met de werknaam BTON.

Paul Zuijdervliet, deskundige bovenleidingsystemen bij ProRail: “Dit BTON- systeem is uniek. Het is ook te gebruiken op de korte stukken rijdraad en bij lage snelheden. Het meet vanaf de zijkant van de rijdraad en bepaalt de dikte door bijna op rijdraadhoogte te controleren. Dit gebeurt met meerdere camera’s, aan beide zijden van de stroomafnemer.”
Hoe weten we of de metingen betrouwbaar genoeg zijn?
Afgelopen week waren de eerste testritten met het BTON-meetsysteem bij het bovenleidingpracticum van Railcenter. Bij deze test moest blijken of het meetprincipe werkt en of de resultaten bruikbaar zijn. De tweede test vindt plaats op een in dienst zijnd spoor en de derde test is gepland op een emplacement.
Dagelijks bezoeken tientallen vakmensen Railcenter. Deze keer vragen we aan Jan Vos en Frans Kortenaar wat zij vandaag op onze unieke locatie doen. Lees meer..
Eind vorig jaar hebben ProRail, railAlert, Railcenter en een aantal spooraannemers een start gemaakt met het vernieuwen van Technisch vakmanschap. Nu, begin 2017 pakken we door. Met een officieel programma Technisch vakmanschap waarin vakteams aan de slag gaan met actuele thema’s.
Even opfrissen
Om vakmanschap te borgen hebben we in de railinfra sector hercertificeringen, examens en certificaten in het leven geroepen. De vraag is ontstaan of we daar ons doel mee bereiken. Hebben we misschien de laatste jaren het werkveld en de blik van de vakmannen en -vrouwen vernauwd? Leveren we als sector de maximale kwaliteit of kunnen we het vakmanschap nog op een hoger plan tillen?
Iedereen in de sector is ervan overtuigd. Het moet anders en vooral beter. Meer leren in de praktijk, minder certificaten, minder onttrekking, een goede basisopleiding en vervolgmodules die op de werkplek worden uitgevoerd.
Vakteams en thema’s
Een projectteam is na de bijeenkomst van 28 oktober aan de slag gegaan met de volgende thema’s:
Resultaten van de dag
Twee vakteams dachten op vrijdagochtend 20 januari stevig na over cruciale thema’s die horen bij technisch vakmanschap. Zo staat bij het thema ‘Leermeester’ het belang van goede mensen en middelen voorop. En bij het thema ‘toetsen in de praktijk’ is de hamvraag hoe je vakmensen beoordeelt. Behalve een goede methodiek blijkt ook intuïtie noodzakelijk. Wil je meer lezen over de uitkomsten van deze ochtend of over alle ontwikkelingen rondom technisch vakmanschap lees dan hier het volledige verslag van de bijeenkomst of ga naar de site www.technischvakmanschap.nl voor meer informatie en vervolgbijeenkomsten.
ProRail heeft vorig jaar een nieuw beveiligingssysteem voor emplacementen vrijgegeven: de PLC Interlocking. Bij dit systeem kun je een storing oplossen terwijl het emplacement in dienst blijft. Bij Railcenter leert de onderhoudsmonteur hoe hij dit voordeel optimaal kan benutten.
In 2012 werd het PLC-systeem in Santpoort Noord getest. Inmiddels zijn er zes PLC-systemen geïmplementeerd in ons land. Railcenter leidt de onderhoudsmonteurs op die de PLC-systemen onderhouden. Hierbij wordt het testsysteem gebruikt dat vanuit Santpoort Noord naar Amersfoort is gekomen.
Wat is kenmerkend aan het PLC-systeem?
Opleider Albert Nieuwenhuis: “Bij een storing kan de treindienstleider het emplacement in dienst houden, terwijl de onderhoudsmonteur binnen een paar minuten een systeemkaart vervangt. Dat is het grote voordeel: het treinverkeer kan gewoon doorgaan. Het PLC-systeem heeft een hoge mate van redundantie. Dat wil zeggen dat veel onderdelen dubbel zijn uitgevoerd. Als een onderdeel onvoldoende functioneert, wordt deze automatisch overgenomen door een ander onderdeel dat direct wordt geactiveerd. Ook is het een heel toegankelijk systeem voor de monteur.”
Als het systeem zo eenvoudig is, waarom is er dan een opleiding van drie dagen nodig voor de monteurs?
Opleider Roel Liemburg: “Het gaat om een nieuw systeem. Hierbij wordt gebruik gemaakt van andere aansturingsmechanismen, een andere terminologie en een andere tekenwijze dan de monteur gewend is. Het onderhoudsdocument (OHD) is heel gebruiksvriendelijk. Toch merken we dat dit in de praktijk niet voldoende is voor de monteur. Werken met de PLC bestaat uit meer dan alleen de stappen volgen en een kunstje uit te voeren. Het gaat vooral om goed begrijpen wat er gedaan moet worden.”
Wat is het belangrijkste doel van de opleiding?
Roel: “In de praktijk verwacht ProRail van de aannemer een zo kort mogelijke hersteltijd. De monteur staat daarom vaak onder zware druk om een storing zo snel mogelijk op te lossen. Mijn doel is om de monteurs te leren efficiënt te werken met de PLC Interlocking. Daarom zorgen wij in veel opleidingen voor een goede taakhulp. In de opleiding oefenen zij met allerlei storingssituaties en de taakhulp. Zo kunnen zij in de praktijk elke storing vol zelfvertrouwen aanpakken.”

Deelnemer Herman Piepenbroek van Strukton Rail tijdens de opleiding PLC Interlocking (opleidingscode 745)
Vandaag hebben studenten van de minor Railtechniek hun presentatie gehouden over het project ‘Realisatie aansluiting spoorlijn Emmen – Groningen op de bestaande infrastructuur’. Dit deden zij bij Strukton Rail in Maarssen.
De aanpak
In zes verschillende projectgroepen hebben de studenten een onderzoek gedaan naar de volgende zaken:
Aan de hand van het Functioneel Integraal Systeemontwerp (FIS) zijn de functionele eisen van de opdrachtgever getoetst op veiligheid, haalbaarheid en maakbaarheid. En op de afstemming tussen de disciplines Baan- & Spoorwegbouw, Beveiliging en Bovenleiding. In een presentatie van tien minuten hebben de zes projectgroepen aan de opdrachtgever uitgelegd voor welke variant ze uiteindelijk hebben gekozen en waarom, dit in relatie tot de gestelde eisen uit het programma van eisen.
Dit project maakt onderdeel uit van de minor Railtechniek van de Hogeschool Utrecht. De minor is een initiatief van onder andere Hogeschool Utrecht, ProRail, Movares, Arcadis, Strukton Rail en Railcenter. Meer informatie over de minor Railtechniek vind je hier.
In de railsector is praktijkleren voor technisch vakmanschap essentieel. Praktijkleren vindt plaats op de werkplek. Andere kenmerken zijn: goede leermethoden, deskundige begeleiding en theoretische lessen.
Railcenter wil mensen optimaal laten leren met de meest efficiënte leermethoden. Hoe doen anderen dit? In drie werkbezoeken doen we ideeën op door te ‘gluren bij de buren’.
Deel 3: De onbegrensde realiteit bij Twinsense
Of het nu gaat om het bekijken van een virtuele kast in je huiskamer of een levensechte dino voor de kinderen… Grote bedrijven als IKEA en Albert Heijn werken al met Virtual Reality. De ontwikkelingen gaan snel. Er lijken ook steeds meer mogelijkheden te zijn om Virtual Reality toe te passen in een opleiding.
We zijn op bezoek bij Twinsense, een internet- en videobedrijf in Enschede, specialist in online communicatie. Maurice Kruse vertelt ons over de mogelijkheden van Virtual Reality. Hij laat ons zien en ervaren wat het verschil is tussen een 3D-foto of video-verhaal, of een 3D omgeving met animatie. Tijdens een demo zien we hoe de politie wordt opgeleid op basis van een simulatie. Hierin rent een verdachte weg en moet de agent kiezen: Schiet ik of schiet ik niet? De beleving maakt de leerervaring intenser.

Telefoon, tablet, laptop, Virtual Reality-bril, Hololens… Al deze apparaten kunnen met een speciale app toegang bieden tot een virtuele en/of verrijkte werkelijkheid.
Dat willen wij ook! Daar liggen kansen…
Stel je voor… Je bent bij een wissel, je houdt je tablet erbij en je ziet direct in 3D hoe de wisselsteller er van binnen uit ziet en welk onderhoud nodig is. Dit noemen we Augmented Reality, een live beeld van de werkelijkheid waaraan elementen worden toegevoegd.
We weten natuurlijk al jaren: Beelden spreken meer aan dan lange teksten in documenten. Nu wordt het maken van beeldmateriaal steeds eenvoudiger en betaalbaarder, zeker voor grotere doelgroepen.
Als Railcenter willen we hierover in gesprek met onze doelgroep: Wat wil de monteur gebruiken? Wat heeft hij nodig? Met deze technologie kunnen wij ons werk effectiever maken. De zoektocht is: Hoe groeien we daar naartoe en wie krijgen we mee?
Met dit werkbezoek hebben we genoeg inspiratie opgedaan om ons eigen vakmanschap weer te vergroten!
In de railsector is praktijkleren voor technisch vakmanschap essentieel. Praktijkleren vindt plaats op de werkplek. Andere kenmerken zijn: goede leermethoden, deskundige begeleiding en theoretische lessen.
Railcenter wil mensen optimaal laten leren met de meest efficiënte leermethoden. Hoe doen anderen dit? In drie werkbezoeken doen we ideeën op door te ‘gluren bij de buren’.
Deel 2: Strukton Rolling Stock te Enschede
Dacht je een beeld te hebben van wat Strukton allemaal doet? Het is veel meer dan je denkt. René Verhoef en Henry Brekvoort van Strukton Rolling Stock leiden ons rond in dit bedrijfsonderdeel.
Rolling Stock is onderdeel van Strukton Rail. Er werken 120 medewerkers in Enschede en Alblasserdam. Zij ontwerpen en ontwikkelen aandrijfsystemen voor tractie voor India, Brazilië, Amerika en Frankrijk. Ook maken zij bekabelingssystemen voor o.a. NS en NedTrain, voor bijvoorbeeld DDZ en VIRM rijtuigen. Daarnaast is Strukton Rolling Stock leverancier van panelen voor Seinwezen en EV-panelen voor de ProRail infrastructuur maar ook voor de industriële markt.
We worden rondgeleid in de werkruimte. Vakmanschap zie je hier op de verschillende niveaus. Alle medewerkers worden ingezet op basis van hun persoonlijke kwaliteiten. De assemblagemedewerkster kan langdurig precisiewerk uitvoeren. Zij sorteert de kleine kabels en voorziet ze van connectoren.

Er zijn monteurs die zelfstandig kasten bedraden. Iedere kast kan anders zijn, maar door gestructureerd te werken blijft de kwaliteit hoog.
Bij de integrale functionele test zien we vakmensen die alle producten keuren met de daarbij behorende testapparatuur. Ze weten wat ze meten. Een bijna onzichtbare beschadiging in een klein kabeltje kan in de praktijk grote gevolgen hebben.
De mensen praten met trots over hun werk en hun producten. Door ervaring met dezelfde werkzaamheden zijn de vaardigheden ingeslepen.
Wat betreft technisch vakmanschapsontwikkeling is dit een stabiele omgeving. Er is weinig verloop. Je start op een plek en je wordt door een ervaren collega op ingewerkt. Daarna groei je mee in de organisatie. De lijnen zijn kort en de communicatie effectief.
Een mooi voorbeeld voor ons als opleiders: Als mensen genoeg tijd krijgen om hun handelingen uit te voeren, zit de kwaliteit in hun vingers. En onze tip aan bedrijven: Zet de mensen in op de dingen die ze graag doen. Dan worden ze er vanzelf steeds beter in.
Soesterweg 244
3812 BH Amersfoort
